Historia pisze się dalej!
Kolejna edycja Rajdu Wisły to następny rozdział historii tworzonej przez zawodników, organizatorów i kibiców.
Od pierwszych zawodów o charakterze orientacyjno-patrolowym po współczesne odcinki specjalne. Poznaj najważniejsze momenty, zawodników i zmiany, które kształtowały Rajd Wisły od 1951 roku.
Historia Rajdu Wisły sięga 1951 r., kiedy to pod koniec września kierowcy odwiedzili Wisłę, by wziąć udział w 1. Ogólnopolskiej Jeździe Orientacyjno-Patrolowej. Za zawody odpowiedzialny był uznany wówczas kierowca wyścigowy Michał Nahorski pełniący funkcję dyrektora. Zadaniem kierowców była nie tylko jazda na czas, czy wyścig na Kubalonkę. Ze względu na ówczesną militaryzację sportu zawodnicy musieli przejść próbę rozpoznania znaków w terenie, próbę sprawności, a nawet sprawdzian strzelania z broni małokalibrowej. Na starcie znalazły się samochody, których marki brzmią dziś zagadkowo m.in. DKW czy KdF (późniejszy Volkswagen). Podział był również dużo inny niż obecnie, startowano bowiem w grupach Sportowej oraz Turystycznej.
Patrolowy charakter zawody miały jeszcze przez cztery lata. W 1955 r. postanowiono zmienić nazwę na Ogólnopolski Górski Rajd Samochodowy w Wiśle. Piąta edycja imprezy stała się także rundą Rajdowych Mistrzostw Polski. Trasa rajdu z każdym rokiem wydłużała się, aż do rekordowych 1000 km w 1959 r. Na starcie stawało też coraz większa ilość załóg.
/fot. załoga Grychtoł Jan i Zygfryd 1956 – VI Ogólnopolski Rajd Samochodowy do Wisły/
Nowa dekada przyniosła zmiany w kształcie rajdów, zaczęły się na nich pojawiać odcinki specjalne. Zmieniała się również nazwa rajdu. Od 1959 r. był to Rajd w Wiśle, a pięć lat później wprowadzono obowiązującą do dziś nazwę – Rajd Wisły.
Lata 60. stały pod znakiem dominacji Sobiesława Zasady, który również w historii Rajdu Wisły zajmuje bardzo ważne miejsce. W śląskim klasyku Mistrz Europy triumfował aż siedmiokrotnie (ostatni raz w 1974 r.), do tej pory nikt nie zdołał poprawić tego rekordu. Najwięcej zwycięstw Sobiesław Zasada odniósł tu za kierownicą Porsche.
Rajd w kolejnych edycjach zbierał znakomite recenzje, co znalazło odzwierciedlenie podczas dwudziestej odsłony, kiedy to zawody zyskały status międzynarodowych. Jednak, jak wspominał magazyn Motor w 1970 r. „na skutek niezbyt dobrego ustalenia terminu wśród innych imprez zawodnicy zagraniczni nie byli w stanie wziąć udziału w zawodach”.
W kolejnych latach pojawili się kierowcy chcący powalczyć z rekordem Sobiesława Zasady. Najbliżej tego osiągnięcia był Marian Bublewicz, który Wisłę wygrywał sześciokrotnie. Tragiczny wypadek, który w 1992 r. przerwał karierę olsztyńskiego kierowcy nie pozwolił mu kontynuować tej serii.
Dużo szczęścia do beskidzkiego rajdu miał również Robert Herba – spośród swoich pięciu zwycięstw w klasyfikacji generalnej, aż trzy odniósł właśnie na tej imprezie.
Lata dziewięćdziesiąte XX wieku były okresem dynamicznego rozwoju polskiego sportu samochodowego. Transformacja gospodarcza po 1989 roku otworzyła rynek dla zagranicznych producentów samochodów, nowych technologii oraz prywatnych sponsorów, co pozwoliło na profesjonalizację zespołów rajdowych.
Do rywalizacji zaczęły trafiać nowoczesne konstrukcje Grupy A, a pod koniec dekady również samochody klasy World Rally Car (WRC), które znacząco podniosły poziom sportowy krajowych zawodów. Na trasach Rajdu Wisły kibice mogli oglądać takie samochody jak Subaru Impreza WRC, Toyota Corolla WRC, Ford Focus WRC, Nissan Sunny GTi-R czy Renault Mégane Maxi.
Rajd Wisły należał w tym okresie do najważniejszych imprez rajdowych w Polsce. Stanowił jedną z kluczowych rund Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski, a dzięki wymagającym asfaltowym odcinkom specjalnym Beskidu Śląskiego cieszył się opinią jednego z najbardziej prestiżowych i najtrudniejszych rajdów krajowych. Na jego trasach rywalizowali najwybitniejsi polscy kierowcy, m.in. Marian Bublewicz, Robert Herba, Robert Gryczyński, Janusz Kulig, Krzysztof Hołowczyc oraz Leszek Kuzaj.
Ważnym etapem umiędzynarodowienia Rajdu Wisły było włączenie go w 1993 roku do cyklu Euro Rally Trophy, skupiającego prestiżowe rajdy Europy Środkowej i Wschodniej. Był to pierwszy krok na drodze do uzyskania rangi międzynarodowej i potwierdzenie wysokiego poziomu organizacyjnego zawodów.
Kolejnym przełomem było uzyskanie przez Rajd Wisły statusu rundy Rajdowych Mistrzostw Europy (European Rally Championship – ERC). W latach 1998–2000 rajd zaliczany był do kalendarza Mistrzostw Europy z współczynnikiem 2. W tamtym okresie system współczynników (od 2 do 20) określał rangę poszczególnych imprez w kalendarzu ERC, a uzyskanie współczynnika 2 było znaczącym wyróżnieniem dla polskiego organizatora i potwierdzeniem spełnienia międzynarodowych standardów sportowych oraz organizacyjnych. Dzięki temu na beskidzkich trasach pojawiali się również zawodnicy z zagranicy, a Rajd Wisły zyskał rozpoznawalność poza granicami kraju.
/fot. W.Morawski 46.Rajd Wisły 1998/
7 zwycięstw
Najbardziej utytułowany zawodnik w historii Rajdu Wisły. Swoje ostatnie zwycięstwo odniósł w 1974 roku.
6 zwycięstw
Jeden z najwybitniejszych polskich kierowców rajdowych i zawodnik, który najbardziej zbliżył się do rekordu Sobiesława Zasady.
3 zwycięstwa
Trzy spośród swoich pięciu zwycięstw w klasyfikacji generalnej RSMP odniósł właśnie w Rajdzie Wisły.
Wejście w nowe milenium otworzyło kolejny rozdział w ponad pięćdziesięcioletniej historii Rajdu Wisły. Po niezwykle udanej końcówce lat dziewięćdziesiątych, kiedy impreza zyskała rangę rundy Rajdowych Mistrzostw Europy FIA o współczynniku 2 oraz należała do prestiżowego cyklu Euro Rally Trophy, organizatorzy stanęli przed wyzwaniem utrzymania wysokiego poziomu sportowego i organizacyjnego. Lata 2000–2003 uznawane są za jeden z najbardziej widowiskowych okresów w historii rajdu.
Na beskidzkich trasach pojawiały się najnowocześniejsze samochody klasy World Rally Car, takie jak Toyota Corolla WRC, Ford Focus WRC czy Peugeot 206 WRC. Rywalizacja najlepszych polskich kierowców – Leszka Kuzaja, Janusza Kuliga, Krzysztofa Hołowczyca, Tomasza Czopika czy Tomasza Kuchara – przyciągała tysiące kibiców, a Rajd Wisły należał do najważniejszych wydarzeń sportów motorowych w kraju. Zwycięstwa odnosili kolejno Leszek Kuzaj (2000 i 2002), Janusz Kulig (2001) oraz Tomasz Czopik (2003), a poziom sportowy zawodów był porównywalny z najlepszymi rajdami Europy Środkowej.
Nowe tysiąclecie przyniosło również dalszą profesjonalizację organizacji zawodów. Rozbudowano zaplecze logistyczne, zwiększono wymagania dotyczące bezpieczeństwa odcinków specjalnych, pracy służb zabezpieczenia oraz funkcjonowania parku serwisowego. Coraz większą rolę odgrywały media elektroniczne, a relacje telewizyjne i internetowe umożliwiały promocję Rajdu Wisły w całym kraju.
Istotnym elementem sukcesu imprezy było szerokie wsparcie sponsorów i partnerów. Obok Polskiego Związku Motorowego oraz Automobilklubu Śląskiego w organizację rajdu angażowały się samorządy Wisły, Ustronia i okolicznych gmin, a także liczne przedsiębiorstwa związane z branżą motoryzacyjną, paliwową, oponiarską, finansową i telekomunikacyjną. Wsparcie sponsorów umożliwiało utrzymanie wysokiego poziomu organizacyjnego, przygotowanie wymagających odcinków specjalnych oraz zapewnienie odpowiedniego zaplecza dla zawodników, zespołów i kibiców.
Rok 2003 okazał się momentem przełomowym. Z uwagi na zmiany organizacyjne bazę rajdu przeniesiono do Jastrzębia-Zdroju, a zawody rozegrano pod nazwą Rajd Śląski. Zakres terytorialny poszerzono i pojawiły się nowe trasy odcinków specjalnych w Bziu i Cisówce (dzielnice Jastrzębia Zdroju) Ruptawie, Mszanie, Pielgrzymowicach. Po zakończeniu tej edycji, z uwagi na różnego rodzaju problemy organizacyjne, doszło do rocznej przerwy w rozgrywaniu imprezy. W kolejnych latach Rajd Wisły utracił status rundy Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski i był organizowany w ramach Pucharu PZM, zachowując jednak renomę jednej z najbardziej wymagających asfaltowych imprez w kraju.
Powrót do kalendarza Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski nastąpił w 2013 roku. Choć organizatorzy w kolejnych latach musieli mierzyć się z wyzwaniami finansowymi, Rajd Wisły ponownie udowodnił swoją wartość sportową i organizacyjną. Po kilku kolejnych edycjach zawody na stałe wpisały się do kalendarza Rajdowych Mistrzostw Śląska oraz Historycznych Rajdowych Samochodowych Mistrzostw Polski, pozostając jedną z najbardziej rozpoznawalnych imprez polskiego motorsportu.
Nowe milenium pokazało, że Rajd Wisły potrafił dostosować się do zmieniających się realiów sportu samochodowego. Mimo okresowych trudności organizacyjnych i finansowych zachował swoją renomę, a wieloletnia tradycja, wymagające beskidzkie odcinki specjalne oraz zaangażowanie organizatorów i lokalnych samorządów sprawiły, że do dziś pozostaje jednym z symboli polskich rajdów samochodowych i jedną z najbardziej cenionych imprez w historii polskiego sportu samochodowego.
/fot. G.Rybarski Rajd Wisły 2023/
Kolejna edycja Rajdu Wisły to następny rozdział historii tworzonej przez zawodników, organizatorów i kibiców.
